Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!
  • Baner_01
  • Baner_02
Załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej w latach 1926-1939


Decyzją Ligi Narodów z dnia 14 marca 1924 r., przyznającej Polsce prawo posiadania oddziału wartowniczego na Westerplatte dla ochrony materiału wojennego, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. brygady Kesller zlecił szefowi Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych sformowanie, wyekwipowanie i wystanie do dyspozycji szefa Wydziału Wojskowego Komisariatu Generalnego Wolnego Miasta Gdańska oddziału wartowniczego ograniczonego do: oficera - dowódcy oddziału wartowniczego, podoficera w stopniu sierżanta - zastępcy dowódcy oddziału wartowniczego, czterech podoficerów (dwóch plutonowych i dwóch kaprali) oraz 21 szeregowców. 

 

 

Liczebność oddziału była niewielka, ponieważ Westerplatte nie było w pełni przygotowane do pełnienia zakładanych czynności przeładunkowych. W tym czasie magazyny przeładunkowe składały się z 12 schronów amunicyjnych małych, 7 większych, 3 dużych (z przeznaczeniem na materiał niewybuchowy), elektrowni oraz kompleksu czterech budynków koszarowych, budynku oficerskiego i czterech willi niezamieszkałych, stanowiących własność prywatną. Pierwszy oddział przybył drogą wodną na trawlerze "Mewa" 18 stycznia 1926 r. o godzinie 14.00 i rozpoczął pełnienie służby wartowniczej na Westerplatte. W sierpniu 1926 r. stan osobowy załogi zwiększył się do 55 szeregowców i 15 podoficerów zawodowych.
W dniu 4 sierpnia 1928 r. Polska i WM Gdańsk zawarty tzw. układ prowizoryczny dotyczący spraw związanych z posiadaniem przez Polskę składnicy amunicyjnej na Westerplatte, zatwierdzony 8 września przez Ligę Narodów. W myśl tego układu basen amunicyjny wraz z przylegającym terenem miał być oddawany również do użytku Rady Portu. Rząd polski każdorazowo, gdy chciał przeładowywać materiały wojskowe, zobowiązany został do powiadamiania o tym Radę Portu na 48 godzin przed zajęciem basenu, która oddawała wówczas do dyspozycji komendanta południową część basenu.
Układ powyższy dawał również prawo wstępu na teren polskiej składnicy władzom administracyjnym WM Gdańska. Prawo wejścia otrzymywał prezydent policji gdańskiej lub jego zastępca w ramach czynności przestrzegania na terenie składnicy amunicyjnej przepisów bezpieczeństwa. Właściwy gdański urząd celny miał również prawo, nie więcej jak dwa razy w roku, dokonywania wyrywkowego sprawdzania zgodności ilości i rodzaju ładunku wojennego z odpowiednimi asygnatami. W czasie postoju wagonów w strefie zielonej policja gdańska mogła tam chodzić w grupach nie większych niż trzech. Wbrew intencjom rządu polskiego teren Westerplatte nie mógł być w pełni izolowany od terytorium WM Gdańska. Mimo otoczenia go murem, był pod stałą obserwacją policji gdańskiej, mającej w pobliżu dwa stałe posterunki.
Teren Składnicy został podzielony na trzy strefy, których ostateczne granice ustalono pod koniec 1928 r.. Strefa I (niebieska) - obejmowała tereny położone wokół basenu amunicyjnego. Strefa II (zielona) - ciągnęła się wzdłuż torów od basenu aż do bramy kolejowej na granicy Westerplatte. Strefa III (czerwona) - obejmowała resztę terytorium Składnicy i zawsze pozostawała w rękach polskich. W niej poruszał się swobodnie stacjonujący oddział wartowniczy w mundurach i z bronią.
Strefy I i II w czasie, gdy polskie władze nie korzystały z basenu amunicyjnego, byty przekazywane do eksploatacji Rady Portu. Strefa II odgrodzona była od pozostałych parkanem i drutem kolczastym. Na początku lat trzydziestych, mimo zawartego polsko-gdańskiego układu prowizorycznego w 1928 r., władze gdańskie kontynuowały propagandę antypolską, nakierowaną głównie przeciwko polskim prawom militarnym w Gdańsku. Od 1929 r. liczebność oddziału wartowniczego, stanowiącego część regularnego Wojska Polskiego, ustalono ostatecznie na 88 ludzi. Szeregowcy w cywilnych ubraniach mogli poza służbą wychodzić na terytorium WM Gdańska. Okres zaborów i pierwsza wojna światowa odbiły się na stanie zdrowotnym społeczeństwa polskiego. Do służby wartowniczej trafiali żołnierze, którzy przy pierwszym przeglądzie lekarskim nie nadawali się do służby żołnierskiej. W piśmie tajnym z 23 września 1931 r. komendant WST do szefa Wydziału Wojskowego Komisariatu Generalnego w Gdańsku meldował: "...przydzieleni w dniu 9 bm. strzelcy 64 pp z Grudziądza w ilości 59, do służby wartowniczej WST na Westerplatte nie zupełnie odpowiadają warunkom służby: Badani przez lekarza (dr Bermańskiego) okazali się w 50% elementem wątłym i słabym fizycznie. [...] 5-ciu ma zagęszczenie szczytów płucnych, 3-ch nerwicę serca, 2-ch chroniczne zapalenie spojówek i 17-stu zepsute uzębienie. Strzelcy ci o tak wątlej strukturze fizycznej nie nadają się do ciężkiej służby na Westerplatte. W wypadku pozostawienia ich w tutejszych warunkach klimatycznych, w stale wilgotnym powietrzu i w zmiennych wiatrach, spowoduje, że zapadać będą coraz więcej na zdrowiu, skutkiem czego stan zdolnych do służby strzelców będzie stale niewystarczający, a Skarb Państwa narażony na wydatki, powstałe z powodu wysyłania ich do kraju na leczenie, którego w myśl rozporządzenia M.S. Wojsk. Departamentu Zdrowia nie można na miejscu (w Gdańsku) przeprowadzać". 

W jednym z tajnych dokumentów z września 1932 r. zawarte jest sprawozdanie dotyczące składu oraz charakterystyki nowo przybyłej obsady Plutonu Wartowniczego na Westerplatte. W tymże sprawozdaniu kpt. Wincenty Wierzejewski przedstawił ogólną charakterystykę rekrutów kierowanych do obsady Plutonu Wartowniczego:
"...Przydzieleni szeregowi stanowią element inteligentniejszy od szeregowych zeszłorocznej obsady. Wszyscy umieją czytać i pisać, wyjątek stanowi jeden półanalfabeta. Klasę I szkoły powszechnej ukończyło 18, klasę II - 20, klasę III - 14, klasę IV - 8, klasę - V 4, klasę VI - 2, klasę VII - 4. Wszyscy przydzieleni szeregowi pochodzą z Pomorza za wyjątkiem dwóch z Kongresówki. Pod względem zawodowym przeważają rolnicy. Fizycznie na ogół dobrze zbudowani, lecz mało wygimnastykowani, ociężali (niedomagania w szybkiej reakcji i koordynacji ruchów). Przy badaniu lekarskim uznanych zostało jako niezdatnych do służby na Westerplatte 9 szeregowych, przeważnie z powodu wad sercowych i zaatakowanych szczytów płucnych. Na ogół element karny i chętny. Stan wyszkolenia w związku ze służbą na Westerplatte przedstawia zasadnicze braki. Przydzieleni szeregowi nie zostali w ogóle wyszkoleni w służbie wartowniczej, należy zatem załogę szkolić od podstaw. To samo dotyczy wyszkolenia w obsłudze k.m., gdyż szeregowi nie byli nawet chociażby ogólnie zaznajomieni z c.k.m. [...]. Wyszkolenie w musztrze wykazuje również wiele niedociągnięć, szczególnie słaby marsz i zwroty. Podpada, iż tak zdrowo i silnie zbudowani szeregowi, tak słabe osiągnęli wyniki w przeprowadzonej sprawności fizycznej. Bieg 100 m najważniejszy dla piechura, biegną przeciętnie 15 sekund, w skoku wzwyż są tacy, którzy nawet 50 centymetrów nie skoczą. Rzucają się w oczy wielkie braki w wychowaniu fizycznym już przy samej gimnastyce, gdzie wielu szeregowych nie może sobie dać rady przy najprostszych ćwiczeniach zręcznościowych. O ile chodzi o specjalistów nie dostarczono wyszkolonych trębaczy, lecz jedynie kandydatów na trębaczy - nie znających żadnego sygnału i którzy nigdy sygnałów nie trąbili. Celem uzdatnienia załogi do służby na Westerplatte, zakres wyszkolenia pierwszych tygodni obejmie te elementy ćwiczeń, których opanowanie jest niezbędne dla utrzymania bezpieczeństwa oraz usprawnienia załogi celem wykonania planu ochrony". O problemach związanych z odpowiednim doborem stanu osobowego wymiennej załogi WST świadczy również meldunek komendanta kpt. Jana Lityńskiego skierowany w 1933 r. do szefa Wydziału Wojskowego Komisariatu Generalnego w Gdańsku. Oto w pełnym brzmieniu treść tego dokumentu:
"...melduję Panu Pułkownikowi że spostrzeżenia zaobserwowane po wymianie szeregowych piechoty okazały się trafnymi. Poza ujemnymi cechami ogólnej charakterystyki i niedostatecznym wyszkoleniem stwierdziłem, że omawiani szeregowi korzystali z miejscowych przepustek i opuszczania koszar w szerszym zakresie aniżeli ich poprzednicy. Powodem tego jest liczne rodzeństwo i znajomości na terenie Wolnego Miasta. Około 50% stanu styka się z tut. ludnością, prawdopodobnie nie zawsze dobrze ustosunkowaną do naszej państwowości. Tem tłumaczę takie wypadki, jak podpiłowanie zamka od ckm, rysowanie hitlerowskich krzyży na obiektach wojskowych, rozmowę w języku niemieckim, rozmyślnie zasypianie na posterunku lub schodzenie z tegoż itp. Zauważenie tych rzeczy zmuszało do wymiany nie nadających się. Od września 1932 do dziś uległo wymianie 21 strzelców, a leczyło się 10 w szpitalach. Wobec powyższego proszę pana Pułkownika o spowodowanie przydzielania szeregowych odpowiadających następującym warunkom: l) dobrze zbudowanych i wysokiego wzrostu, co da się osiągnąć już przy poborze; 2) po roku wyszkolenia, obznajmionych z obsługą km i broni towarzyszącej piech.; 3) pewnych pod względem politycznym i narodowo uświadomionych; najodpowiedniejsi wydają się z woj. warszawskiego, krakowskiego i lwowskiego. Proszę również, ażeby w ogólnej liczbie znajdowało się 3 kaprali, 6 strzelców, 3 trębaczy, 2 kucharzy i l sanitariusz...".
Odpowiedni dobór strzelców kierowanych w latach 1931-1933 na Westerplatte w ramach załóg wymiennych z 64. Pułku Piechoty w Grudziądzu szczególnie absorbował kadrę kierowniczą. "W związku z mającą nastąpić z początkiem września br. wymianą szeregowych niezawodowych, proszę Pana Pułkownika o spowodowanie przydziału szeregowych piechoty wg następujących specjalności: 40 szeregowych do obsługi ckm, 22 o ile możności obznajmionych z obsługą broni towarzyszącej piechocie. W ogólnej liczbie szeregowych proszę o 3 kaprali, 6 starszych strzelców, 2 trębaczy, sanitariusza, 2 telefonistów, kucharza, fryzjera, ogrodnika, kołodzieja, stolarza, cieślę, murarza, kowala i introligatora. Szeregowi powinni być narodowości polskiej, wyznania rzymskokatolickiego ewentualnie ewangelickiego, słusznego wzrostu, dobrze się prezentujący, czytający i piszący, o ile możności znający język niemiecki, pewni pod względem politycznym, dobrze narodowo uświadomieni, niekarani za niesubordynację i przewinienia popełniane w czasie pełnienia służby wartowniczej. Poza tym powinni mieć odbytych co najmniej 10 strzelań z kb i z rkm Brauning".
Do 1933 r. żołnierze kierowani do służby na Westerplatte przybywali z 4. Dywizji Piechoty z północnych regionów ówczesnej Polski z DOK VII w Toruniu. W latach 1933-1937 rekrutację przeprowadzano w Batalionie Morskim w Wejherowie. Od marca 1938 r. nabór rekrutował się z żołnierzy 8., 18., 28. Dywizji Piechoty z Dowództwa Okręgu Korpusu I (Warszawa), l. Dywizji Piechoty Legionów im. Józefa Piłsudskiego z DOK III (Grodno) i 2. Dywizji Piechoty im. J. Piłsudskiego z DOK X (Przemyśl) oraz l. i 2. Dywizji Piechoty Legionów im. Józefa Piłsudskiego (Wilno, Kielce). 19 lutego 1938 r. Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało specjalny rozkaz o "zmianie dotychczasowego systemu uzupełniania plutonu wartowniczego na Westerplatte". W ten sposób, zgodnie z rozkazem z dnia l kwietnia 1938 r. wymiana załogi WST odbywać się miała według nowych zasad.
Po Batalionie Morskim w Wejherowie obowiązek dobierania odpowiednich żołnierzy spadał na poszczególne pułki piechoty według ustalonej kolejności: 

1.04.1938 - 1.10.1938 - 8, 18., 28. Dywizji Piechoty w Lublinie, Skierniewicach i Łodzi; 
1.10.1938 - 1.04.1939 - 1 Dywizji Piechoty Legionów w Wilnie; 
1.04.1939 - 1.10.1939 - 2. Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach; 
1.10.1939 - 1.04.1940 - 9. Dywizji Piechoty w Siedlcach. 

Pod względem ewidencyjnym żołnierze plutonu wartowniczego należeli do pułków macierzystych, natomiast służbowo, etatowo i gospodarczo do Wojskowej Składnicy Tranzytowej. W piśmie poufnym Ministerstwa Spraw Wojskowych, Departament Piechoty z 12 października 1938 r. do dowódcy 2. Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach poruszono kwestię dotyczącą doboru i wyszkolenia plutonu wartowniczego na Westerplatte:
"Ze względu na specjalny charakter tego plutonu pożądane jest, by strzelcy (legioniści) byli już wcześniej wybrani. Do plutonu wartowniczego można wyznaczać tylko szeregowych bez kar sądowych, pewnych politycznie, narodowości polskiej z województw centralnych lub południowo-wschodnich; pożądany jest wzrost od 170 cm wzwyż. Strzelcy przeznaczeni na karabinowych i działonowych powinni ukończyć pułkową szkołę podoficerską. Należy zwrócić uwagę na dobre wyszkolenie specjalistów, przeznaczonych do plutonu wartowniczego, jak: telefoniści, pionierzy, sanitariusze". Kadra dowódcza natomiast miała odpowiadać następującym warunkom:
"Oficerowie - kawalerowie, kwalifikacje służbowe i moralne bardzo dobre; podoficerowie - kawalerowie (pewien procent może być żonatych, pod warunkiem, że rodziny nie będą sprowadzone do Gdańska). Kwalifikacje służbowe i moralne bardzo dobre, narodowości polskiej, nie-karani sądownie i dyscyplinarnie za wykroczenia przeciwko dyscyplinie wojskowej i lojalności służbowej, bez nałogów. Wszyscy podoficerowie zawodowi - z grupy liniowej, plutonowi, kaprale zawodowi i nadterminowi - z grupy ckm".
Komendant WST byt przełożonym wszystkich żołnierzy i pracowników cywilnych. Do 1934 r. byt na etacie dowódcy pułku, od 15 IV 1934 - dowódcy batalionu. Przeprowadzał odprawy oddzielnie z podoficerami zawodowymi, urzędnikami cywilnymi, pracownikami fizycznymi i żołnierzami. Wszystkie zarządzenia i nakazy wpisywane były w dzienniku rozkazów komendanta WST, w których znajdowały się m.in. takie punkty, jak: wyznaczanie służb wewnętrznych, zmiany ewidencyjne, zmiany załogi,' stan żywionych, wyróżnienia, awanse, kary, zawiadomienia o transportach.
Od 18 stycznia 1926 do 7 września 1939 r. WST dowodzili kmdr ppor. Ignacy Szaniawski (18 I 1926 - 21 VI 1926); kmdr ppor. Borys Mohuczy (21 VI 1926 - 10 VI 1927); kmdr ppor. Józef Czechowicz (10 VI 1927 - 21 I 1934); kpt. Jan Lityński (21 I 1931 - 16 VII 1934); mjr Stefan Fabiszewski (16 VII 1934 - 3 XII 1938); od l XI 1935 - l V 1936; l XI 1936 - l V 1937 zastępował go kpt. Izasław Duda - dowódca oddziału wartowniczego; mjr Henryk Sucharski (3 XII 1938 - 7 IX 1939)
Oddziałem wartowniczym dowodził bezpośrednio oficer na etacie kapitana. Podlegał on rozkazom komendanta. Wyznaczał w rozkazie dziennym żołnierzy, którzy pełnić mieli służbę oficera służbowego w kompanii wartowniczej oraz podawał składy osobowe poszczególnych wart. Dodatkowo kierował szkoleniem załogi. 

 

W dziejach WST dowódców oddziału wartowniczego było dwunastu .
Liczba etatów podoficerów zawodowych określona w dzienniku rozkazów MSWojsk. przykładowo w dniu 15 czerwca 1934 r. wynosiła 20. Dla większości zawodowej kadry podoficerskiej służba trwała około pół roku; należeli oni do załogi wymiennej Składnicy (wraz z szeregowcami). Często jednak zdarzało się, iż na wniosek komendanta szef Wydziału Wojskowego Komisariatu Generalnego w Gdańsku przedłużał służbę zawodową podoficerom na okres od 3 do 9 lat. Bywały również przypadki przenoszenia podoficerów zawodowych do rezerwy i pozostawiania ich jako pracowników cywilnych na Westerplatte.
Od kwietnia 1938 r. kadrę załogi na Westerplatte podzielono na stałą i wymienną. Kadra stała składała się z: komendanta Składnicy, dowódcy oddziału wartowniczego, 2 oficerów i 3-podoficerów zawodowych. Kadra stała miała być zmieniana co dwa lata. Od l kwietnia 1938 r. oficer - dowódca plutonu wartowniczego przybywał na Westerplatte siedem dni przed wymianą załogi w celu zapoznania się z tokiem służby i terenem. Kadra wymienna natomiast składająca się z oficera - dowódcy plutonu wartowniczego oraz 13 podoficerów zawodowych i nadterminowych, zmieniała się równocześnie z szeregowcami. Wymienny oddział wartowniczy składał się z oficera, 13 podoficerów zawodowych i nadterminowych, 66 podoficerów i szeregowców służby zasadniczej (przybywał na Westerplatte po 12-miesięcznym pobycie w pułku). Szeregowcy byli następujących specjalności: 40 - obsługa ciężkich karabinów maszynowych (20 karabinowych ckm oraz 20 celowniczych ckm); 16 - obsługa broni towarzyszącej (4 - działonowych, 5 - celowniczych moździerzy, 7 - obsługa moździerzy); 4 minerów, 3 telefonistów piechoty, l kucharz, l sanitariusz, l trębacz. 

W czerwcu 1939 r., kiedy od kilku miesięcy trwał na Westerplatte stan podwyższonej gotowości bojowej, zaszła konieczność zwiększenia liczby załogi. Powracających do domu pracowników cywilnych przebierano w mundury wojskowe, pozorując w ten sposób wyjazd żołnierzy (holownikiem Marynarki Wojennej) na niedzielne wycieczki do Gdyni. Na miejscu cywile zdejmowali mundury, ubierali cywilne ubrania, które mieli w walizkach, i wracali dnia następnego przez Gdańsk do pracy na Westerplatte. W godzinach wieczornych taka sama liczba żołnierzy przybywała na WST jako wzmocnienie załogi Westerplatte.
Wszystkich wsiadających i wysiadających liczył stojący na posterunku policjant gdański. Takich upozorowanych "wycieczek" do Gdyni latem 1939 r. było kilka: 3 czerwca przybyto 15 strzelców; 30 lipca - 4 podoficerów, 17 strzelców; 7 sierpnia - 2 oficerów, 18 strzelców; 13 sierpnia -1 kapral nadterminowy i 24 strzelców. Łącznie 81 żołnierzy stanowiło sierpniowe wzmocnienie załogi w 1939 r. Jednorazowo służbę wartowniczą w sierpniu pełniło 68 osób. W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1939 r. wraz ze służbą dyżurną czuwało łącznie 71 żołnierzy. 

Ostatni skład załogi Wojskowej Składnicy Tranzytowej 

 

W dniu 1 września 1939 r. w obronie Westerplatte stanęła do walki 205-osobowa wojskowa i cywilna załoga. W oparciu o dokumentację archiwalną jej skład uformowano następująco: Zanim nastąpiła ostatnia półroczna wymiana oddziału wartowniczego w marcu 1939 r., na terenie Wojskowej Składnicy Tranzytowej służbę pełnili: komendant, jego zastępca, podoficerowie zawodowi, urzędnicy cywilni i pracownicy kontraktowi. Stanowili oni 30-osobową grupę;
Z plutonu wartowniczego przybyłego 20 września 1938 r., a kończącego półroczną, wymienną służbę, wybrano 10 żołnierzy, pozostawiając ich na Westerplatte;
W okresie od 17 marca do 5 kwietnia 1939 r. przybył 80-osobowy skład wymienny oddziału wartowniczego, wybrany z pułków 2. Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach;
8 czerwca 1939 r. przybyło 15 żołnierzy z II Batalionu Morskiego z Gdyni-Redłowa;
30 lipca 1939 r. przybyto 20 żołnierzy z 14. Dywizjonu Artylerii Konnej w Białymstoku;
Latem 1939 r. przybył z Marynarki Wojennej mat nadterminowy (rusznikarz) oraz 4 pracowników kontraktowych.
4 sierpnia 1939 r. przybyli dwaj oficerowie z 69. Pułku Piechoty z Gniezna i 5. Pułku Strzelców Konnych z Dębicy;
7 i 13 sierpnia 1939 r. przybyto 43 żołnierzy z pułków stacjonujących na Wileńszczyźnie.
Sierpniowe uzupełnianie załogi stworzyło 205-osobową grupę żołnierzy składającą się z: 5 oficerów, 3 chorążych, l zbrojmistrza, 7 urzędników cywilnych, 18 pracowników kontraktowych, 14 podoficerów zawodowych, 27 podoficerów służby zasadniczej, 7 podoficerów nadterminowych, 2 matów zawodowych, l nadterminowego, 17 starszych legionistów i strzelców, 102 legionistów i strzelców oraz zawiadowcy stacji handlowej PKP Westerplatte. 

 

Sucharski Henryk
1898-1946
mjr, komendant WST

Urodził się 12 listopada 1898 r. we wsi Gręboszów w województwie tarnowskim jako czwarte dziecko w ubogiej, wielodzietnej rodzinie wiejskiego szewca Stanisława i Agnieszki z domu Bojko. Naukę rozpoczął w wieku 6 lat w tutejszej dwuklasowej szkółce ludowej. W 1908-1909 uczęszczał do czteroklasowej szkoły w Otfinowie nad Dunajcem. W latach 1909-1917 był uczniem II Cesarsko-Królewskiego Gimnazjum w Tarnowie.
Służbę wojskową w armii austriackiej rozpoczął 13 II 1917 r. w Batalionie Zapasowym 32.Pułku Strzelców w Bochni (Landwehr Inf. Regiment Nr 32). 17 XI t.r. zdał już jako wojskowy - zgodnie z rozporządzeniem Cesarsko-Królewskiej Rady Krajowej z 1914 r. - tzw. maturę wojenną. Od 22 XI 1917 do 24 II 1918 r. odbywał w Opatowie kurs dla oficerów rezerwy. Jako kadet-aspirant odjechał 21 V 1918 r. z 42. Kompanią Marszową na front włoski, gdzie został wcielony do 9. Kompanii 32. Pułku Strzelców. Tam nabawił się malarii i od 15 X do 4 XI 1918 r., przebywał w szpitalu polowym nr 407 w Sanstino, a następnie w szpitalu garnizonowym w Clili (Celje) w Styrii. Po powrocie do kraju został powołany 7 lutego 1919 r. do WP w 16. Pułku Piechoty w Tarnowie. 17 III t.r. odesłany w ramach uzupełnienia pułku na front czeski do Cieszyna. W czerwcu t.r. otrzymał stopień kaprala. Pod koniec października 1919 r. znalazł się na froncie litewsko-białoruskim, gdzie 3 XI t.r. został pchor. 14 I 1920 r. otrzymał nominację na ppor. i jako ochotnik przydział do Baonu Szturmowego 6. Dywizji Piechoty jako dowódca kompanii. Za osobistą odwagę w obliczu wroga i wykazanie inicjatywy w dowodzeniu w bitwie pod Połonicą-Bogdanówką (30 VIII 1920) przedstawiony został do odznaczenia Krzyżem Virtuti Militarni V klasy, aktu dekoracji dokonano jednak dopiero w 1922 r. W tym czasie otrzymał również Krzyż Walecznych. W listopadzie 1921 r., służąc nadal w 20. Pułku Piechoty w Krakowie, złożył prośbę o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Stopień porucznika otrzymał dekretem Naczelnika Państwa 3 V 1922 r. ze starszeństwem l VI 1919 r. Przeszedł kolejne kursy specjalistyczne: w Wojskowej Szkole Gazowej w Warszawie, w Szkole Podchorążych w Warszawie, w centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu, w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych w Biedrusku i Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Uprawiał sport -narciarstwo i jazdę konną. Nabierał dużego doświadczenia w zakresie służby liniowej, garnizonowej i prac mobilizacyjnych. 19 III 1928 r. otrzymał awans na kpt. i został przeniesiony do Kadry Oficerów Piechoty. Równocześnie oddelegowano go jako instruktora do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowie Mazowieckiej. 4 X 1930 r. przeniesiony został na własną prośbę do 35. Pułku Piechoty w Brześciu nad Bugiem. W 1936 r. ukończył w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie następujące kursy dla kpt. (rotmistrzów): techniczno-strzelecki i unifikacyjno-doskonalący oraz dla dowódców batalionów. 19 III 1938 r. awansowany do stopnia mjra.
Zgodnie z zarządzeniem szefa Biura Personalnego Min. Spraw Wojskowych z 4 XI 1938 r. przeniesiony został z dniem 3 XII t.r. na stanowisko komendanta Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Okres pozostały do wybuchu wojny wykorzystał przede wszystkim na polepszenie warunków obrony, powiększając liczbę załogi i rozbudowując dodatkowe stanowiska polowe oraz przeszkody w terenie. Stopniowo udoskonalał system łączności i alarmowy, podnosił stan pogotowia bojowego na wypadek niespodziewanego ataku. Dbał też o to, by podlegli mu żołnierze nie dali się zwieść hitlerowskiej propagandzie odwetu i nienawiści. Od pierwszego dnia walki aż do chwili złożenia broni był dowódcą obrony Westerplatte. Po wywieszeniu białej flagi osobiście udał się do Niemców, aby omówić warunki kapitulacji. Wraz z innymi oficerami (z wyjątkiem rannego por. Pająka) został odwieziony z Westerplatte do Hotelu Centralnego w Gdańsku, gdzie przebywał do 9 IX 1939 r. Tego dnia odstawiono go na Biskupią Górkę w Gdańsku, a potem do Elbląga. 10 IX przewieziony został do obozu w Stablack (Stablawki), w którym spisywano ewidencję, rewidowano bagaż i prowadzono dalsze przesłuchania. 12 IX dołączyła reszta załogi Westerplatte. 5 X znalazł się w obozie Reisenburg (Prabuty), gdzie władze obozowe odebrały mu szablę, choć po kapitulacji gen. F. G. Eberhardt pozwolił mu ją zatrzymać w dowód uznania. 26 X oddzielony został od reszty westerplatczyków i przeniesiony do Oflagu IV A w Hohensteinie w Saksonii. 5 XI miał odczyt o Westerplatte w twierdzy Hohenstein. W obozie tym spędził pierwszą Wigilię w niewoli. Tam też, tak jak i pozostali jeńcy wojenni, otrzymał nr ewidencyjny (2105) i metalową, dwuczęściową plakietkę z wybitną nazwą obozu i numerem rejestracyjnym. Od 25 VI 1940 r. był w Oflagu II B w Arnswalde (Choszczno). 15 V 1942 r. odtransportowany do oflagu II D w Grossborn (Borne-Sulinowo), przebywał tam do stycznia 1945 r. 15 III t.r., podczas marszu na zachód, uległ wypadkowi, łamiąc obojczyk. Trafił do obozowego szpitala niedaleko Schwerina. Po wyzwoleniu otrzymał 28 V 1945 r. legitymację wystawioną przez Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie z adnotacją, że przebywał w Oflagu X C w Lubece. W lipcu 1945 r. przedostał się do dowództwa II Korpusu Polskiego we Włoszech. 25 I 1946 r. przyjęty został do czynnej służby wojskowej z przydziałem na dowódcę 6. Baonu Strzelców Karpackich. Od 19 VIII t.r. przebywał w wojskowym szpitalu angielskim (British Generał Hospital nr 92) w Neapolu.
Zmarł 30 sierpnia 1946 r. o godz. 9 rano na zapalenie otrzewnej po perforacji jelita grubego, l września pochowany został na Polskim Cmentarzu Wojskowym w Casamassima (działka D, rząd 5, nr grobu 13) w prowincji Bari we Włoszech. 21 sierpnia 1971 r. zwłoki mjra Sucharskiego ekshumowano i urnę złożono w siedzibie Ambasady Polskiej w Rzymie. 27 sierpnia samolotem "Lotu" przewieziono ją do Warszawy, skąd samolotem wojskowym do Gdańska, gdzie 31 t.m. została wystawiona na widok publiczny w Dworze Artusa. 1 września 1971 r. urnę z prochami udekorowano Krzyżem Komandorskim Orderu Virtuti Militarni i złożono na Westerplatte. W Gręboszowie, województwo tarnowskie, mieszka z rodziną najmłodsza siostra H. S. - Anna Bugajska. 4 września 1994 r. odbyła się tam uroczystość odsłonięcia i poświęcenia Popiersia Majora Henryka Sucharskiego, w której wzięli udział podkomendni Dowódcy WST. 

Wykaz Westerplatczyków
(na 1 września 1939 r. )

A Aniołek Eugeniusz 
B Bacharz Wacław 
Bałtowski Stanisław 
Baran Władysław 
Barański Piotr 
Bartocha Stanisław 
Bartoszak Franciszek 
Bartulewicz Alfons 
Białous Wiktor 
Bieniasz Józef 
Blukis Michał 
Borowiec Piotr 
Brzozowski Jan 
Buder Piotr 
C Cholewa Mieczysław 
Chrul Henryk 
Chrzan Władysław 
Chrzczanowicz Jan 
Cichowski Franciszek 
Cieśliński Jan 
Ciepłucha Wacław 
Ciereszko Wiktor 
Czaj Jan 
Czajko Aleksander 
Czywil Jan 
D Deik Władysław 
Dąbrowski Franciszek 
Derlatka Jan 
Dobies Marian 
Dominiak Franciszek 
Domoń Władysław 
Dopierało Zygmunt 
Drobek Bronisław 
Dróżdż Władysław 
Dudzic Ignacy 
Dulęba Józef 
Duzik Ryszard 
Duzik Stefan 
Dworakowski Julian 
Dzierzgowski Czesław 
F Falkowski Mieczysław 
Fiedorczuk Antoni 
Filipkowski Czesław 
G Gajda Stefan 
Gawlicki Michał 
Gębura Jan 
Głowacki Feliks 
Gonsawski Michał 
Gorbacianek Kazimierz 
Goryl Władysław 
Gołąb Antoni 
Grabowski Eugeniusz 
Gródecki Stefan Ludwik 
Grudzień Józef 
Grudziński Bronisław 
Gryczman Jan 
H Hajduszkiewicz Jan 
Hajkowicz Jan 
Horbacz Bolesław 
Hryhorowicz Władysław 
J Jakubiak Władysław 
Janik Józef 
Jankowicz Józef 
Januszewski Alojzy 
Jazy Jan 
Jażdż Eugeniusz 
Jezierski Stefan 
Kaczanowski Józef 
K Kałuski Zdzisław 
Kita Józef 
Kłys Wincenty 
Kochan Bronisław 
Kolasa Stanisław 
Kołton Czesław 
Konkel Franciszek 
Korko Bronisław 
Korus Jan 
Kowalczyk Andrzej 
Kowalik Aleksy 
Kozak Zygmunt 
Kręgielski Zdzisław 
Krućko Aleksander 
Krzak Mieczysław 
Krzeszewski Jan 
Kubicki Zenon 
Kucemba Roman 
Kulczyński Stefan 
Kurczyk Jan 
Kutera Józef 
L Lelej Jan 
Lis Franciszek 
Loranty Leon 
Ł Łakomiec Władysław 
Łankiewicz Antoni 
Łata Michał 
Ławrynowicz Aleksander 
Łojek Franciszek 
Łomako Józef 
Łopatniuk Józef 
Łuczyński Edward 
M Maca Józef 
Magdziarz Franciszek 
Majcher Jan 
Malak Józef 
Mazurkiewicz Leon 
Michalik Józef 
Michałowski Kazimierz 
Michniewicz Bronisław 
Misztalski Stefan 
N Najsarek Wojciech 
Naskręt Jan 
Nerć Stefan 
Nidziński Bolesław 
Niekrewicz Edward 
Nowak Jan 
Nowicki Józef 
Nowik Piotr 
O Okraszewski Władysław 
Ortian Aleksander 
Ozorowski Antoni 
P Pająk Leon 
Parwicki Jan 
Paszkowski Józef 
Perucki Bronisław 
Petka Józef 
Petzelt Adolf 
Pietrzak Józef 
Piotrowski Leonard 
Piróg Antoni 
Plewak Michał 
Pociecha Marian 
Pokrzywka Stanisław 
Połeć Jan Władysław 
Porada Jan 
Pożarecki Józef 
Prutis Emilian 
Pryczek Michał 
R Rasiński Kazimierz 
Rejmer Julian 
Repelowicz Jan 
Rokicki Edward 
Romasz Jan 
Romatowski Józef 
Rybak Bolesław 
Rygielski Bernard 
S Sadowski Alfons 
Salwirak Stanisław 
Sieczko Michał 
Skowron Ignacy 
Skwira Stanisław 
Słaby Mieczysław 
Słowiaczek Jan Marian 
Soból Władysław 
Soja Franciszek 
Spiżarny Józef 
Spławski Edmund 
Sternak Marian 
Stopiński Władysław 
Stradomski Jan 
Sucharski Henryk 
Sudnik Piotr 
Swirkowicz Antoni 
Szamlewski Edmund 
Szapiel Antoni 
Szewczuk Edward 
Szwedowski Karol 
Szymanowicz Józef 
Ś Śniegulski Jan 
T Toporowicz Franciszek 
Tracewski Zenon 
Trela Antoni 
Trela Stanisław 
Tuczyński Kazimierz 
Tusk Jan 
U Uss Bronisław 
W Wiatr Teodor 
Więckowicz Bolesław 
Wiłbik Bronisław 
Włodarski Wojciech 
Wojniusz Józef 
Wojtowicz Jan 
Wolas Franciszek 
Wrzaszcz Antoni 
Wysocki Julian 
Wróbel Mieczysław 
Wójtewicz Franciszek 
Z Zając Bronisław 
Zając Stanisław 
Zameryka Franciszek 
Zarębski Ignacy 
Zatorski Ignacy 
Zdanuczyk Stanisław 
Zdeb Jan 
Zdunkiewicz Donat 
Zieliński Jan 
Zięba Zygmunt 
Zimny Stefan 
Ziomek Jan 
Zmitrowicz Jan 
Zwierzchowski Stanisław 
Zych Stanisław 
Ż Żołnik Franciszek 
Żuk Bronisław 
Żurawski Konstanty

 

 

Copyrights © 2014 | www.zs1-ciche.pl.pl 
Projekt i wykonanie : www.marketing-podhale.pl